Wracać wciąż do domu

 

Krzysztof S. Rutkowski w opowiadaniu Pierwsze pieniądze zarobione na pisaniu (Brudne historie) podkreślił, że trzeba zwracać uwagę na "S" w nazwisku, bo gorzko pożałuje ten, kto lekkomyślnie pomyli go z twórcą przypowieści i pasaży, zamiłowanym biegaczem i cyklistą, Krzysztofem Rutkowskim(który też miał kłopoty, ale przez detektywa Rutkowskiego).A przecież publikuje i Krzysztof Rudowski (dla niechlujów to żadna różnica), więc można się pogubić. Dla porządku: Krzysztof  S. Rutkowski, autor Kryminał tango(I wydanie 1999) i Brudnych historii(2006) jest pierwszym twardzielem wśród pisarzy obecnej Rzeczpospolitej, chełpiącym się przy tym niezależnością. Wznowienie jego debiutu to dobry pomysł - raczej już nie będzie służyć księgarzom za podkładkę -bo daje portret artysty z czasów młodości. Nie ma miłych rysów z młodzieńczym tłuszczykiem, choć przejawia młodzieńczą fascynacją ciemną stroną życia. Ponure spojrzenie na rzeczywistość pod psem(złe kobiety, chwasty do wyrwania, mocni mężczyźni, brak sentymentów pod celą) jest dość charakterystyczne dla okresu dojrzewania, choć można się dopatrzyć w tych opowiadaniach odwagi w mierzeniu się ze złem. Inna sprawa, czy rzeczywiście jest o czym pisać, bo pudło jak pudło; mury Hebronu pewnie od dźwięków takiego tanga nawet nie drgną, ale może wzbudzić sympatię wybór pisania , zamiast tradycyjnej masturbacji. Czy ktoś uwierzy że u konća XX w. odbywają się takie harce? Rutkowski odsłania tajemnice brudnych czynów, żeby nie pozwolić nam poczuć się za dobrze przymykając oczy na zło.

Tylko wydając kolejne historie przemocy warto zadać pytanie z Elizabeth Costello Coetzee'go: czy jesteśmy wystarczająco silnymi przewodnikami, by otwierać się na zło? Czy na pewno nie grozi nam bezwolne oddanie się jego mocy? Ostatnim opowiadaniem, Dignitas, Rutkowski zaprzecza Costello - w jego wersji dotknięcie ostateczności, przypomina że jednak warto żyć. Bardzo bym chciała wierzyć, że można przerwać długą drogę w dół, wypluć nienawiść, pokonać pokusy i wrócić do domu.

 

Anna Marchewka